شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵

شهریار؛ شاعری که در فارسی و ترکی نقطه عطف آفرید

نویسنده: سردبیر | انتشار:

در آیین بزرگداشت استاد شهریار، جمعی از استادان و پژوهشگران ادبی به بررسی جایگاه این شاعر در شعر فارسی و ترکی آذربایجانی پرداختند و از نقش «حیدربابایه سلام» در ماندگاری و گسترش شعر ترکی سخن گفتند.

شهریار؛ شاعری که در فارسی و ترکی نقطه عطف آفرید - فرهنگ و هنر
در آیین بزرگداشت استاد شهریار و روز شعر و ادب فارسی، جمعی از استادان و پژوهشگران ادبی درباره جایگاه شهریار در شعر فارسی و ترکی، ویژگی‌های آثار او و تأثیر «حیدربابایه سلام» سخن گفتند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، جمشید علیزاده، استاد زبان و ادبیات فارسی، شهریار را از معدود شاعرانی دانست که در دو زبان فارسی و ترکی آذربایجانی به آفرینش آثار برجسته و ماندگار دست یافته است.

او با اشاره به سابقه شاعرانی که به بیش از یک زبان شعر سروده‌اند، گفت تفاوت شهریار با بسیاری از شاعران پیشین این است که آثار او در هر دو زبان فارسی و ترکی، جایگاهی مهم و نقطه‌عطف دارند.

علیزاده همچنین به نوآوری شهریار در غزل فارسی اشاره کرد و گفت او نوعی غزل عاطفی و واقع‌گرا پدید آورد که بر تجربه‌های شخصی و عواطف شاعر استوار بود. به گفته او، شهریار از چهره‌های شاخص جریان رمانتیک در شعر فارسی نیز به شمار می‌رود.

این استاد ادبیات فارسی در ادامه «حیدربابایه سلام» را از مهم‌ترین شاهکارهای شهریار در زبان ترکی آذربایجانی دانست؛ اثری که به زبان‌های مختلف ترجمه شده و دامنه تأثیر آن از آذربایجان فراتر رفته است.

شهریار؛ شاعر مردم، دین و میهن

علی‌اصغر شعردوست، شاعر و زبان‌شناس، نیز با اشاره به نامگذاری ۲۷ شهریور به عنوان روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت شهریار، گفت این شاعر به دلیل توانایی‌هایش در دو عرصه شعر فارسی و ترکی، جایگاهی ویژه دارد.

شعردوست، عشق به مردم، آموزه‌های دینی، میهن‌دوستی و نوع‌دوستی را از ویژگی‌های برجسته شعر شهریار دانست و گفت پیوند عمیق او با زندگی و احساسات مردم، یکی از عوامل ماندگاری آثارش است.

او درباره «حیدربابایه سلام» نیز اظهار کرد این منظومه تنها بازتاب خاطرات کودکی شهریار نیست و در آن عناصر فرهنگ عامه، فولکلور و مفاهیم دینی نیز حضور دارد.

شالویی: شهریار در شعر فارسی و ترکی جایگاهی برجسته دارد

محمود شالویی، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، نیز با گرامیداشت روز شعر و ادب فارسی و یاد شهریار، زبان فارسی را یکی از عناصر مهم هویت و میراث فرهنگی ایرانیان دانست.

او شهریار را از نامداران شعر معاصر خواند و دوزبانه بودن و آفرینش آثار ارزشمند در شعر فارسی و ترکی را از ویژگی‌های برجسته این شاعر عنوان کرد.

شالویی گفت شهریار توانسته است مفاهیم دینی، معنوی، عاشقانه، انسانی و اجتماعی را در آثار خود بیان کند و همچنان یکی از چهره‌های شناخته‌شده شعر فارسی در روزگار معاصر باشد.

«حیدربابایه سلام» و تأثیر آن در جهان ترک‌زبان

زکریا طرزمی، رایزن اسبق فرهنگی ایران در ترکیه، نیز با اشاره به دو کارنامه ادبی شهریار در زبان فارسی و ترکی، بر اهمیت «حیدربابایه سلام» تأکید کرد.

او گفت شهریار با شناخت ظرفیت‌های زبان ترکی و استفاده از وزن هجایی، شعری پدید آورد که با ساختار و موسیقی این زبان هماهنگ بود.

به گفته طرزمی، تأثیر «حیدربابایه سلام» به آذربایجان محدود نمانده و در میان شاعران ترک‌زبان مناطق مختلف از آسیای مرکزی تا ترکیه و عراق نیز بازتاب یافته است.

شهریار و حرکت از عشق زمینی به معنویت

نعمت ایلدیریم، رئیس گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آتاتورک، نیز در این مراسم به تحول فکری و شعری شهریار اشاره کرد و گفت شعر او در مسیر زندگی‌اش از تجربه عشق زمینی به سوی عشق معنوی و عرفانی حرکت کرد.

او غزل‌های شهریار را به دلیل صمیمیت، موسیقی کلام و عمق عاطفی، از آثار ماندگار شعر معاصر دانست و «علی‌ای همای رحمت» را نمونه‌ای از توانایی این شاعر در بیان مفاهیم دینی و معنوی با زبانی عاطفی و اثرگذار معرفی کرد.

در این مراسم همچنین ابراهیم خدایار، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، درباره پیوند تاریخی و فرهنگی ایران با آسیای مرکزی سخن گفت و بر تداوم پیوندهای فرهنگی و ادبی این حوزه با ایران تأکید کرد.
فرهنگ و هنر